e-usługi w WYDZIALE GEODEZJI

Dane przestrzenne w powiecie ostrowieckim

Bez wątpienia obecne społeczeństwo jest tzw. społeczeństwem informacyjnym, korzystającym ze wszelkiego rodzaju usług umożliwiających dotarcie do różnorodnych informacji.  Informacja przenika obecnie wszystkie aspekty życia zarówno prywatnego jak i zawodowego, a jednym z jej rodzajów są informacje uzyskiwane na podstawie danych przestrzennych. Głównym źródłem takiego rodzaju danych jest Państwowy Zasób Geodezyjny i Kartograficzny, za który na terenie powiatu ostrowieckiego odpowiada Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim.

W Wydziale prowadzimy zbiory danych przestrzennych dotyczące przede wszystkim gruntów i budynków, geodezyjnej, sieci uzbrojenia terenu, obiektów topograficznych czy też osnów geodezyjnych – mówi Geodeta Powiatowy – Naczelnik Wydziału – dr inż. Łukasz Śliwiński. Zbiory te aktualizowane są na podstawie przekazywanych do Wydziału informacji zarówno od geodetów wykonujących prace geodezyjne na terenie naszego powiatu, ale również od innych organów administracji publicznej,  notariuszy czy sądu rejonowego. Jesteśmy swoistego rodzaju repozytorium danych przestrzennych, które ma bardzo specjalistyczny charakter, ważny przede wszystkim  z punktu widzenia prowadzenia wszelkich inwestycji na terenie powiatu.

Nie wszyscy o tym wiedzą, ale np. aby zaplanować, przeprowadzić i zakończyć cały proces inwestycyjny np. budowę drogi, domu jednorodzinnego niezbędne jest zaangażowanie pracowników Wydziału na każdym z etapów inwestycji np.:

  • wydzielenie działki pod inwestycje wymaga weryfikacji i przyjęcia odpowiedniego opracowania geodezyjnego, a następnie aktualizacji baz danych;
  • nabycie działki pod inwestycje wymaga wydania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów i również wprowadzenia odpowiednich zmian w bazach w przypadku zmiany właściciela,
  • do wydania warunków zabudowy niezbędna jest kopia mapy zasadniczej oraz wypisy z rejestru gruntów,
  • w przypadkach przebudowy lub budowy nowych sieci uzbrojenia terenu pracownicy Wydziału koordynują usytuowanie sieci ze wszystkimi instytucjami na terenie powiatu odpowiedzialnymi za dane sieci uzbrojenia terenu,
  • wykonanie przez geodetę mapy do celów projektowych wymaga udostępnienia danych baz danych przestrzennych, a następnie ich aktualizacji w przypadkach tego wymagających,
  • kończąc na weryfikacji i przyjmowaniu geodezyjnych inwentaryzacji powykonawczych, bez których nie powinien odbyć się żaden odbiór budowlany.

To tylko niektóre z zadań, które wykonują geodeci starostwa. Jak widać  każda planowana inwestycja, każde wydane pozwolenie na budowę i każde zakończenie budowy nie odbędzie się bez dostępu do danych przestrzennych prowadzonych przez Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru.

E-usługi oferowane przez Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru

W usprawnieniu tych procesów służą z powodzeniem wdrażane w Wydziale e-usługi dostępne z poziomu Geoportalu Powiatu Ostrowieckiego http://ostrowiec.geoportal2.pl, z których mogą korzystać następujące grupy odbiorców:

  • zainteresowani obywatele (osoby fizyczne oraz przedsiębiorcy),
  • wykonawcy prac geodezyjnych (zarejestrowanych jest 125 wykonawców);
  • administracja publiczna (są to głównie pracownicy gmin naszego powiatu z czego ponad 50 osób to pracownicy Gminy Ostrowiec Św.);
  • gestorzy sieci uzbrojenia terenu (zarejestrowanych ponad 54 osób);
  • komornicy (zarejestrowanych 6 komorników);

Dla wszystkich obywateli bardzo istotny jest dostęp do mapy powiatu ostrowieckiego http://ostrowiec.geoportal2.pl  która codziennie jest aktualizowana przez pracowników Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru (m.in. warstwy dot. działek, budynków, uzbrojenia, sytuacji).

Na jej tle można również wyświetlić zewnętrzne usługi WMS, za których prowadzenie odpowiadają inne instytucje np. zdjęcia lotnicze, obszary zagrożenia podtopieniami, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, czy dane otwartej darmowej mapy OpenStreetMap. Niestety nie wszystkie instytucje zewnętrzne udostępniają w ten sposób swoje dane, albo udostępniane dane nie są na bieżąco aktualizowane, tak jest np. z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.  Ciekawą funkcją jest połączenie z usługą Google StreetView umożliwiającą widok sytuacji terenowej z poziomu ulicy. Możliwe jest też darmowe pobieranie danych w zakresie geometrii działek i budynków za pomocą usługi WFS (Web Feature Service) http://ostrowiec.geoportal2.pl/map/geoportal/wfs.php

Oprócz przeglądania mapy wdrożony został moduł udostępniania materiałów państwowego zasobu geodezyjnego, dzięki któremu można zamówić bez wychodzenia z domu wypisy, wyrysy czy też kopie map. Z modułu tego w I połowie bieżącego roku na łączną liczbę 3500 wniosków ponad 300 było zrealizowanych tą drogą. Z pewnością liczba ta byłaby większa, ale jeszcze dużo instytucji nie toleruje dokumentów elektronicznych, a niektórzy interesanci poprostu wolą składać wnioski osobiście. Ale jak tłumaczy Geodeta Powiatowy wniosek można złożyć elektronicznie, ale dokumenty można otrzymać tradycyjnie poprzez wysyłkę pocztą lub odbiór osobisty w siedzibie Wydziału. W ostatnim czasie Wydział wdrożył również moduł płatności internetowych PayByNet, dzięki któremu składając wniosek elektroniczny można wnieść opłatę poprzez przekierowanie na stronę właściwego banku.

Należy zauważyć, że w ten sposób np. mapę zasadniczą czy ewidencyjną można zamówić i ją otrzymać o dowolnej porze dnia i nocy w przeciągu kilku minut. Jak mówi dr inż. Łukasz Śliwińskijeden z wniosków wpłynął o godzinie 22:00, automat internetowy wygenerował niezbędny dokument opłaty, zamawiający dokonał opłatę przez usługę PayByNet po czym automat natychmiast wygenerował żądaną mapę wektorową. Realizacja wniosku została przeprowadzona w niecałe 20 minut bez udziału pracownika Wydziału. Cały proces zamawiania dokumentów jest prosty i intuicyjny, a w przypadku takiej konieczności na stronie Geoportalu dostępna jest instrukcja obsługi systemu oraz filmy instruktażowe.

Jak widać z podanego przykładu obecnie innego znaczenia nabiera pytanie o czas oczekiwania na wnioskowane dokumenty, gdyż czas ich przygotowania zależy w dużej mierze od wnioskodawcy. Oczywiście nie wszystkie wnioski można zrealizować w sposób w pełni automatyczny, gdyż np. przy wnioskach o wydanie wypisu lub wyrysu z ewidencji gruntów to pracownik musi sprawdzić podstawę prawną do takiego udostępnienia lub przed sporządzeniem dokumentów dokonać aktualizacji odpowiednich baz danych. Natomiast wszystkie wnioski można złożyć i opłacić poprzez internet, co zdecydowanie usprawnia proces ich dalszej realizacji.

Ponadto Geoportal można obsługiwać nie tylko z poziomu komputera, ale również smartfonu po zainstalowaniu darmowej aplikacji dostępnej w Sklepie Google Play o nazwie Geoportal 2 firmy Geobid. Dostępna jest wtedy funkcja lokalizacji, która pozwala na identyfikację na mapie dokładnego miejsca, w którym się obecnie znajdujemy.

 

Zautomatyzowanie obsługi geodetów

Proces obsługi geodetów również jest w dużym stopniu zautomatyzowany. Geodeci samodzielnie przez odpowiedni moduł mogą zgłaszać zlecone im przez osoby zainteresowane prace geodezyjne, samodzielnie pobierać dane oraz oddawać do weryfikacji wykonane przez siebie opracowania. Co ciekawe obecnie prawie 100% prac geodezyjnych zgłaszanych jest elektronicznie i w tej formie geodeci samodzielnie pobierają materiały do ich wykonania. Również oddawanie opracowań odbywa się on-line, w I połowie bieżącego roku na 1700 dostarczonych operatów technicznych prawie 700 miało postać dokumentu elektronicznego. Co ciekawe usługi dla geodetów były wdrażane jako pierwsze i np. zgłaszanie prac drogą elektroniczną funkcjonuje już od 2011 roku.

Każde opracowanie geodezyjne przed włączeniem go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego podlega weryfikacji przez pracowników Wydziału, niestety tego etapu nie da się w pełni zautomatyzować – mówi Geodeta Powiatowy – dr inż. Łukasz Śliwiński – W pierwszej połowie 2021 roku zweryfikowaliśmy ponad 1100 opracowań geodezyjnych z czego niestety prawie 35% było weryfikowanych wielokrotnie z uwagi na występujące w nich błędy. W związku z ostatnimi zmianami w Prawie geodezyjnym i kartograficznym wprowadziliśmy również usługę sprawdzania statusu pracy geodezyjnej, dzięki której każdy zainteresowany, po uzyskaniu od geodety nr zgłoszenia może sprawdzić czy praca została pozytywnie zweryfikowana. Należy jednak pamiętać, że status o treści „Praca geodezyjna nie ma jeszcze statusu pozytywnej weryfikacji” nie zawsze oznacza, że praca taka została przez geodetę zakończona i oddana do weryfikacji, gdyż mogła być jedynie zgłoszona, a geodeta jeszcze nie rozpoczął jej wykonywania.

Internetowa obsługa narad koordynacyjnych

Na etapie planowania każdej inwestycji bardzo istotne jest właściwe zaplanowanie przebiegu nowych sieci uzbrojenia terenu. Koordynacja usytuowania przebiegu jest również jednym z zadań Wydziału. W tym celu wdrożony został moduł umożliwiający nie tylko złożenie elektronicznego wniosku o przeprowadzenie takiego uzgodnienia, ale również moduł umożliwiający prezentację materiałów do opiniowania i elektroniczne pobieranie opinii zarówno w postaci tekstu, jak i załącznika graficznego. Tym samym wszyscy gestorzy sieci (np. zakłady energetyczne, gminne wodociągi, zakłady gazownicze właściciele dróg itp.) mogą wyrażać opinie o przebiegu sieci uzbrojenia terenu.

O tym jak ważny jest to aspekt działalności Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru, może świadczyć fakt, niedawnych doniesień medialnych o ustaleniach w sprawie wybuchu gazu w Szczyrku i śmierci ośmiu osób. Jako bezpośrednią przyczynę wybuchu podano przewiercenie gazociągu, gdyż prace były wykonywane niezgodnie z ustaleniami poczynionymi na naradzie koordynacyjnej w starostwie.

Podsumowanie

Jak wspomniano nie wszystkie wnioski i udostępnienia można zrealizować całkowicie automatycznie, na ten moment automaty nie są w stanie np. sprawdzić interesu prawnego do żądanych danych, zweryfikować dokumentacji geodezyjnej, zaktualizować baz danych na podstawie dostarczanych do Wydziału dokumentów, czy też dokonać koordynacji usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu. Prace te muszą wykonywać pracownicy posiadający właściwe kwalifikacje geodezyjne i informatyczne w szczególności w zakresie obsługi programów grafiki wektorowej i bazodanowej.

Na zakończenie należy zauważyć, że wdrażanie i utrzymanie tak zaawansowanych usług oraz ich dalszy rozwój wymaga przede wszystkim profesjonalnej kadry oraz odpowiedniego finansowania realizowanych zadań. Niestety poziom otrzymywanych dotacji celowych na realizację tych zadań, które są zadaniami z zakresu administracji rządowej nie jest zadowalający, co negatywnie przekłada się na dalszy rozwój Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Nie ma wystarczających środków finansowych na dalsze plany rozwojowe związane z modernizacją posiadanych baz danych i wdrażanie kolejnych e-usług np. dla rzeczoznawców majątkowych. Warte podkreślenia jest, że sama modernizacja ewidencji gruntów i budynków oraz pozostałych baz danych, która powinna zostać wykonana na terenie praktycznie całego powiatu ostrowieckiego to koszt prawie 26 milionów złotych. Ponadto Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru boryka się z problemami lokalowymi, gdyż obecna siedziba Wydziału wymaga przeprowadzenia gruntownego remontu, na co niestety Powiat nie ma odpowiednich środków finansowych. Nie bez znaczenia pozostają problemy kadrowe w pozyskaniu i utrzymaniu specjalistów w szczególności posiadających państwowe uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.

Nie zmienia to faktu, że wdrożone dotychczas przez pracowników Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru rozwiązania z pewnością ułatwiają dostęp do danych przestrzennych przez co usprawniają pracę wielu osób, ułatwiają realizację zadań oraz umożliwiają samodzielne składanie wniosków, wpisując się tym samym w ideę społeczeństwa informacyjnego.